نبض دانشگاه به شماره افتاده است و به گفته برخی فعالان دانشگاهی، نشریات دانشجویی در دانشگاهها سختترین شرایط تاریخ دانشگاه را سپری میکنند. ایجاد محدودیت در دادن مجوز به نشریات دانشجویی، لغو مجوز و توقیف نشریات دانشجویی، برخوردهای انضباطی با مسئولان نشریات و چالشهای دیگری از این دست از جمله مشکلات دانشجویان در زمینه انتشار نشریات دانشجویی است. نگاه حذفی به روزنامههای منتقد و رسانههای گوناگون، درباره نشریات دانشجویی نیز وجود دارد. نشریات دانشجویی که دانشجویان میتوانستند در آن از مشکلات صنفی خود سخن بگویند و اظهار عقیده کنند، با مشکلات متعددی روبهرو شده است و اگر روزنامهنگاران و مدیران مطبوعات، مامنی کوچک برای دفاع از خود داشته باشند، مدیران و نویسندگان نشریات دانشجویی هیچ تضمینی درباره برخوردهایی که با آنها صورت میگیرد، ندارند. از نشریات دانشجویی مانند خلج، ستارخان، ایرانشهر، سایان، گام نو، اندیشه آزاد و … تنها نامی باقی مانده و این نشریات به خاطره دانشجویان سپرده شدهاند. مهر ماه سال پیش بود که انتخاب نمایندگان مدیران مسئول در شورای مرکزی ناظر بر نشریات دانشگاهی با تشنج روبهرو شد و مدیران مسئول نشریات دانشجویی سراسر کشور در اعتراض به محدودیتهای اعمال شده برای نشریات و ادامه بازداشت سه دانشجوی دانشگاه امیرکبیر، تجمعی اعتراضی بر پا کردند. از آن زمان تاکنون تعداد بیشتری از نشریات دانشجویی داغ توقیف را بر پیشانی خود دیدهاند و دیگر اجازه ادامه فعالیت نیافتند. از همان زمان، در برخی دانشگاهها همچون دانشکده خبر حتی یک نشریه دانشجویی نیز امکان ادامه چاپ پیدا نکرد و رکودی سرد بر فعالیت دانشجویان فعال در نشریات دانشجویی حاکم شد و نفس نشریاتی که نبض دانشگاه نام گرفته بودند، به شماره افتاده است.
تصمیمگیری کلان با دانشجویان نبود
آنگونه که فروغ رحیمی، نماینده مدیران مسئول در هیئت نظارت بر نشریات دانشجویی در گفتوگو با خبرنگار فرهنگ آشتی گفت کارها از دست دو نماینده دانشجویی در هیئت نظارت خارج بود و انگار باید یکجا تصمیمگیری کلان میشد و ما هم تنها راجع به مسائل خود کار بکنیم. نگاه خوبی به نشریات دانشجویی وجود ندارد و لزوم وجود آنها دیده نمیشود.
مدیر خانه نشریات دانشجویی: نشریات منتقد بیشترین مشکلات را دارند
از سوی دیگر حسینی سده، مدیر خانه مطبوعات وزارت علوم به نگاه سلیقهای مدیریت دانشگاهها نسبت به نشریات دانشجویی اشاره کرد و گفت: مهمترین مشکل، بودجه است و نماینده مدیران مسئول درخواستی دادند که حداقل بودجهای برای هر نشریه دانشجویی در نظر گرفته شود اما در دانشگاهها نگاه و نوع مدیریتها، سلیقهای شده است. نشریات منتقد مدیریت، بیشترین مشکلات را دارند. به طوریکه اگر وارد مسائل صنفی دانشگاه شوند برایشان از همه لحاظ مشکل ایجاد میکنند و اگر بخواهند به مسائل خارج دانشگاه بپردازند در دانشگاه مورد بازخواست قرار میگیرند. وی پشتیبانی نکردن مسئولان دانشگاهی از نشریات دانشجویی را مشکل اساسی عنوان کرد و به فرهنگ آشتی گفت: نگاه کلان ما حمایت از نشریات است اما اینکه تا چه حدی بتوان این نگاه را عملی کرد، باید در دل دانشگاهها رفت و دید که چه اتفاقی میافتد.
نگاه امنیتی به فعالیتهای دانشگاهی
حسینیسده مشکل دیگر را نگاه امنیتی به فعالیتهای دانشگاهی عنوان کرد و گفت: پیشنهاد ما این بود که چند روز پس از انتشار نشریهای در یک دانشگاه، آن نشریه در میزگردی مورد نقد و بررسی قرار گیرد و همه توجیه شوند. وی با بیان این مطلب که با رفتن من به برخی دانشگاهها، دانشجویان فرصت پیدا کردند با مدیران ارتباط بگیرند و حرف بزنند، یادآور شد: در حال حاضر اقبال به نشریات علمی بیشتر شده است. چرا که کمتر در دسترس است. دانشجوها بیشتر توقع دارند که تغییراتی ساختاری و حمایتی واقعی از نشریات شکل بگیرد و اینکه افراد عوض شوند و هر کدام شعارهایی بدهند، این به ضرر دانشجویان است. حسینی سده پیشنهاد متولی شدن یک بخش بالاتر از وزارت علوم، وزارت بهداشت و دانشگاه آزاد، همچون شورایعالی انقلاب فرهنگی برای نشریات دانشجویی را داد و گفت: با توجه به حساسیت قضیه بیایند دبیرخانه نشریات دانشجویی را در شورایعالی انقلاب فرهنگی راهاندازی کنند تا این فضای بلبشو مدیریت شود.
برخورد حذفی نتیجه عکس میدهد
مدیرخانه نشریات دانشجویی با اشاره به اینکه در برخی دانشگاهها برخورد قاطع با نشریات میشود و برخی هنوز ماندهاند که چه کنند، اظهار کرد: برخوردهای حذفی نتیجه عکس میدهد و سالیان سال است که داریم این را تجربه میکنیم. الان هزینه انتشار نشریات دانشجویی خیلی بالا رفته است. اینکه گرایش نشریات از سیاسی و اجتماعی و … به سمت علمی برود، سبب خواهد شد که فعالیتها زیرزمینی شود! این فضای خالی را چطور میتوان پر کرد؟
وی افزود: در بسیاری از دانشگاهها به دانشجو میگویند، سیاسی و صنفی ننویس و اعتراض نکن، اما هر چیز دیگر که میخواهی بنویس!
مدیریتهای دانشگاهها مدیریت همدلانه با دانشجویان و نشریات دانشجویی نیست. به جای برخورد حذفی یک سمینار بگذارند و نقاط ضعف و قوت و مشکلات یک نشریه را بررسی کنند.
حسینی با تاکید بر اینکه وقتی آموزش را جدی نگرفتهایم نباید به خود اجازه برخورد حذفی بدهیم، گفت: برخورد دفعی با آنهایی که در فضای فکری ما نیستند اشتباه است.
دانش کم مدیران، دانشگاه را رنج میدهد
از طرف دیگر، نکته مهمی که فضای فرهنگی دانشگاهها را رنج میدهد دانش کم مدیران دانشگاهی است.
براساس این گزارش، فروغ رحیمی، نماینده مدیران مسئول در هیئت نظارت بر نشریات دانشجویی نیز معتقد است: در دانشگاههای مختلف برداشت سلیقهای از قانون میشود و یک تفسیر واحد ارائه نشده است.
وی تصریح کرد: هدف اصلی ما این بود که نشریات دانشجویی از یک حالت تجربی که دانشجو چند سال عمرش را بگذارد تا تجربه کسب کند، خارج شود؛ اما آئیننامهای که مدیرمسئول یا سردبیر نشریه دانشجویی ۲۰ ساعت آموزش ببیند، اجرایی نشد. در رابطه با بودجه نیز که مشکلی اساسی است، هر کاری کردیم حداقل بودجهای در نظر گرفته شود، نشد.
رحیمی ادامه داد: گویی هنوز نشریات دانشجویی به عنوان چیزی که جزو بافت اصلی دانشگاه باشند پذیرفته نشدهاند و نشریه در واقع چیزی نمایشی شده است تا دانشگاه به وسیله آن آمار بدهد و رتبه بگیرد.
وی با طرح این پرسش که مگر دانشجو نباید رشد کند و مدیران فرهنگی برخی دانشگاهها که نشریهای منتشر نمیکنند کجا هستند، گفت: کار از دست دو نماینده دانشجو در هیئت نظارت خارج است.
چرا فقط میخواهند حذف کنند؟
نماینده دانشجویان در هیئت نظارت بر نشریات دانشجویی ادامه داد: مدیران دانشگاهی باید بر این باور باشند که حتی اگر خطایی هم شد، اصلاح کنند. چرا فقط میخواهند حذف، توقیف و احضار کنند؟
رحیمی افزود: شرایط طوری شده که دانشجوها نه به امور دانشجویی سر میزنند و نه به کانونها، تعداد زیادی نشریه نیز لغو مجوز شده است. در رابطه با نظارت پیش از چاپ در برخی دانشگاه نیز باید بگوئیم که این اقدام خلاف قانون و آئیننامه نشریات دانشجویی است و حتی آخرین آئیننامه نشریات دانشجویی نیز مشکلاتی به لحاظ قانون دارد.
روزنامه فرهنگ آشتی
صبح چهارشنبه ماموران وزارت اطلاعات استان فارس با حمله به منزل اسماعیل جلیلوند از دانشجویان دانشگاه شیراز، وی را بازداشت کردند.
